Als 2024 het jaar van de verkiezingen was en 2025 het jaar van de schok, dan markeert het eerste kwartaal van 2026 het begin van “de grote schikking”. De chaotische verschuivingen van de afgelopen achttien maanden, de terugkeer van Donald Trump naar het Witte Huis, de ineenstorting van de Duitse “verkeerslichtcoalitie” en de breuk in de mondiale handelsnormen, zijn geen nieuws meer. Ze vormen de basis.

Nu we 2026 ingaan, verschuift de wereld van de volatiliteit van disruptie naar de moeizame wrijving van implementatie. Het bepalende thema voor het eerste kwartaal van 2026 is transactionalisme. Hoogdravende allianties zijn passé, het sluiten van deals, hoe pijnlijk ook, is de nieuwe norm.

1. De Verenigde Staten – De kunst van de tussentijdse deal
Een jaar na het begin van zijn tweede ambtstermijn heeft de regering-Trump het roer omgegooid. De aanvankelijke “shock and awe” van presidentiële decreten begin 2025, die leidde tot de invoering van een universeel basistarief van 11%, heeft plaatsgemaakt voor een voorspelbaar, zij het gespannen, nieuw normaal. Voor Washington wordt het eerste kwartaal van 2026 volledig bepaald door de naderende tussentijdse verkiezingen in november. Het Witte Huis wil koste wat kost de traditionele “vloek van de tussentijdse verkiezingen” vermijden en zal de binnenlandse economische beeldvorming boven alles stellen.

a. De “vredesdividend”-strategie: Om vóór de tussentijdse verkiezingen financiële ruimte vrij te maken voor uitgebreide belastingverlagingen, zet de regering zich agressief in om de buitenlandse uitgaven terug te schroeven. Dit verklaart de urgentie van de vredesbesprekingen met Oekraïne (zie hieronder).
b. De tariefverlagingen: Verwacht dat het eerste kwartaal van 2026 een rumoerige periode zal worden met “vrijstellingsdiplomatie”. De brede tarieven schaden de Amerikaanse productie-input. Het ministerie van Handel zal het kwartaal besteden aan het in stilte verlenen van vrijstellingen aan belangrijke bondgenoten (en belangrijke industrieën in de swingstaten), waarmee in feite een “gelaagd” alliantiesysteem wordt gecreëerd waarin loyaliteit wordt gekocht met tariefvrijstellingen.

2. Europa – Het Merz-tijdperk en het defensiedilemma
In Europa heeft de politieke verlamming van 2024-2025 plaatsgemaakt voor een gehard conservatief pragmatisme. Na de overtuigende overwinning van de CDU/CSU bij de vervroegde verkiezingen in februari 2025 heeft bondskanselier Friedrich Merz het afgelopen jaar Berlijn weer op het rechte pad van de begrotingsorthodoxie gebracht. De “Duitse motor” start echter in een andere versnelling.

a. Wapens versus boter: De Europese Commissie zit momenteel vast in een impasse over het “defensiemandaat voor 2026”. Nu de Verenigde Staten zich terugtrekken uit hun alomvattende veiligheidsgarantie, moet Europa zich herbewapenen. In het eerste kwartaal van 2026 verwachten we felle protesten in Frankrijk en Italië, omdat er bezuinigingen op sociale voorzieningen worden voorgesteld om de nieuwe NAVO-doelstelling van 3% van het BBP te financieren.
b. De groene terugdraaiing: Om concurrerend te blijven onder Amerikaanse tarieven en Chinese dumping, ontmantelt de EU stilletjes de meest straffende aspecten van de Green Deal. In het eerste kwartaal van 2026 zal het verbod op verbrandingsmotoren in 2035 formeel worden uitgesteld, een concessie aan de Duitse autolobby die twee jaar geleden ondenkbaar zou zijn geweest.

3. Oekraïne – Het 28-puntenultimatum
De meest cruciale geopolitieke gebeurtenis van het eerste kwartaal van 2026 is de voltooiing van het “Witkoff-Dmitriev-proces”. Het uitgelekte 28-puntenvredesplan, dat eind 2025 door de regering-Trump werd geïnitieerd, dwingt in feite een bevriezing van het conflict langs de huidige contactlijn af.

a. De “koude vrede”: Kiev staat in het eerste kwartaal van 2026 voor een onmogelijke keuze: het verlies van de facto controle over de Donbas en de Krim accepteren in ruil voor onmiddellijke toetredingsonderhandelingen met de EU en veiligheidsgaranties, of het risico lopen dat de Amerikaanse hulp volledig wordt stopgezet.
b. De DMZ: We voorspellen dat er tegen maart 2026 een gedemilitariseerde zone (DMZ) zal worden ingesteld, die niet door VN-vredeshandhavers, maar door een coalitie van “neutrale” Europese troepen (waarschijnlijk onder leiding van Polen en het Verenigd Koninkrijk) zal worden bewaakt. Dit markeert de overgang van actieve gevechten naar een bevroren, gemilitariseerde patstelling, vergelijkbaar met die op het Koreaanse schiereiland.

4. China – Het fort van de “nieuwe economie”
Ondanks de “handelsoorlog 2.0” van het Westen is China niet ingestort. In plaats daarvan heeft Peking met succes een “strategische heroriëntatie” doorgevoerd. Hoewel de directe export naar de VS sterk is gedaald, is de export naar Mexico, Vietnam en Hongarije sterk toegenomen, waardoor de Chinese productie-industrie op een lager, maar stabiel groeitempo van 4,6% blijft draaien.

a. De technologische voorsprong: In het eerste kwartaal van 2026 zal de Communistische Partij haar focus verdubbelen op “soevereine AI”. Omdat ze geen toegang meer hebben tot de nieuwste Nvidia-hardware, investeert Peking miljarden in binnenlandse halfgeleiderlithografie en AI-optimalisatie.
b. De deflatie-export: Omdat China zijn eigen overproductie niet kan afzetten, zal het deflatie blijven exporteren naar het mondiale Zuiden. Dit creëert een vreemde paradox voor de wereldeconomie in het eerste kwartaal van 2026: de prijzen van goederen zullen dalen (wat de inflatiebestrijding in Brazilië en India ten goede komt), maar de lokale industrieën in die landen zullen worden verpletterd door goedkope Chinese import, wat een nieuwe golf van protectionisme in de opkomende markten zal veroorzaken.

5. Technologie – De splinteligheid
Tot slot is het digitale landschap van 2026 onherkenbaar vergeleken met het open internet van de jaren 2010. We zijn het tijdperk van de “splinteligheid” (gefragmenteerde intelligentie) binnengegaan.

In het eerste kwartaal van 2026 botst de strikte handhaving van de AI-wet door de EU (die eind vorig jaar volledig van kracht werd) met de dereguleringsplannen van de VS. Multinationale ondernemingen worden nu gedwongen om drie verschillende ‘stacks’ te hanteren:
a. De Brusselse stack: Sterk gereguleerd, auteursrechtconform en privacygericht (en duur).
b. De Washingtonse stack: Ongereguleerd, maximalistisch en geïntegreerd met militaire toepassingen.
c. De Beijingse stack: Staatsgecontroleerd en gecensureerd, maar steeds efficiënter in industriële toepassingen.

6. Samenvatting – De prijs van stabiliteit
De vooruitzichten voor het eerste kwartaal van 2026 zijn stabiel, maar somber. De volatiliteit van de ‘crisisjaren’ is voorbij, vervangen door een rigide, transactionele wereldorde. Het is een wereld van tarieven, bevroren conflicten en digitale grenzen. Stabiliteit is teruggekeerd, maar de toegangsprijs, in termen van wereldwijde samenwerking en economische efficiëntie, is nog nooit zo hoog geweest.